| 11 de maio de 2021

O feminismo que non se goza

Hai uns días, Nuria Alabao, escritora e columnista, anunciaba en Twitter a súa participación nun libro, segundo ela, "para un feminismo de clase pero tamén “desfrutón” e rebelde, menos victimista e triste que o feminismo que asolaga os medios e as institucións." A este tweet responderon voces críticas a Alabao por cualificar ao feminismo como " desfrutón". En resposta, Clara Serra, coordinadora do libro, tirou de ironía con outro tweet que dicía que "se non sofres, amiga, non es unha boa feminista (...) As que sexades felices sendo feministas esquecédevos do carné." Onte, 50 nenas foron asasinadas polos talibáns nunha escola de Cabul, antonte un home en Francia, en plena rúa, disparou ás pernas á súa parella para impedirlle moverse, logo asperxeuna con gasolina e queimouna viva, e en Tenerife hai 10 días un home secuestrou a unhas nenas de 1 e 6 anos non sen antes dicirlle á súa muller que nunca máis volvería ver ás súas fillas. En serio pódese ser feliz sendo feminista e gozalo?

Resulta curioso descubrir que millóns de mulleres que se autodenominan feministas, como Alabao ou Serra, descoñecen totalmente en que consiste o feminismo. Estou segura de que se se preguntase actualmente a calquera muller ou mesmo home da rúa se é feminista diría sen dubidalo que si. Porque actualmente o feminismo é un valor, e ninguén renuncia a arrogarse algo valioso. Con todo, descubrir que é en realidade o feminismo e que supón non é un proceso sinxelo nin moito menos pracenteiro. Moitas de nós chegamos ao feminismo crendo que xa eramos feministas, pero só tras entrar nel descubrímolo como o cru e descarnado que é.

Como toda muller que chega ao feminismo tarde e sen ter idea de que é, eu entrei pola porta do Feminismo Liberal. O Feminismo Liberal poderíase chamar tamén, e de feito chámase, Igualitarismo. O Libfem, para abreviar, é ese feminismo que di que as mulleres o que buscan é a igualdade ao home. Que han poder gozar dos mesmos dereitos que os homes e que para iso ó que aspira é a ser igual a eles.

Ser libfem pasa por tentar figurar en lugares historicamente reservados ao home: o exército, a policía, as finanzas, a política, a industria… ou sexa, por ocupar o 50% de espazo público e, ao mesmo tempo, desprezar o espazo privado como propio de mulleres alienadas, pero en ningún momento cuestionándose a orixe desta división sexual de espazos. O libfem pasa por considerar un logro feminista os permisos maternais e paternais iguais e intransferibles, ou a custodia compartida da prole como opción preferente. Para unha libfem non hai nada máis feminista e que máis contribúa ao desenvolvemento integral dunha muller que ser unha peza máis da engrenaxe do mercado capitalista aínda que para iso se encadee a un escritorio ou unha cadea de montaxe por un mísero salario no canto de a unha cociña e uns fillos por nada. Logo existe o “teito de cristal”, a “brecha salarial de xénero” ou a “ feminización do traballo precario” e non sabemos por que é. De feito hai mesmo quen dubida de que exista. Porque claro, para quen leva de apelido “liberal” só é valorable o remunerado. Na cabeza dunha feminista liberal non entra por tanto a idea de analizar o porqué desta división sexual do traballo e o porqué das situacións de discriminación laboral. Na cabeza dunha libfem non entra nunca analizar as situacións de opresión ou discriminación senón de “vadealas”.

Recordo que unha das máximas que eu sostiña era que o machismo acabaría o día en que unha muller inepta ocupase un gran cargo. Logo viñeron Esperanza Aguirre ou Isabel Díaz Ayuso a quitarme a razón.

Pero o libfem non só se limita a reivindicar unha parcela para as mulleres no mundo dos homes, senón que tamén aspira a que a nosa sexualidade sexa similar á deles. Iso si, sen esquecer en ningún momento que a sexualidade ten de ser sempre heterosexual e coitocéntrica.

A liberdade sexual, como se adoita chamar, pasa por aumentar a frecuencia dos encontros sexuais con homes ou con homes e mulleres, pero sempre dentro do marco do desexo masculino. Así que, para o libfem é un logro feminista os métodos anticonceptivos ou as medidas de contracepción permanentes, sempre tomadas por nós que para iso somos as que corremos o risco de quedarnos embarazadas. Ou realizar prácticas sexuais que non nos proporcionan ningún pracer pero que son signo de desinhibición. Porque, como xa dixemos nalgunha ocasión, o control da natalidade segue sendo unha responsabilidade feminina aínda que fagan falta necesariamente un home e unha muller para que exista un embarazo. E porque non deixarse magoar practicando sexo, é signo de moxigatería.

E aquí está o feminismo liberal ata finais do século XX cando de súpeto o liberalismo dá unha volta de porca e convértese en “neoliberalismo”, co que o libfem tamén ten a súa propia metamorfose ou, mais ben, unha bifurcación: as “teorías queer”. Lembremos aquelas sabias palabras de Margaret Thatcher: “non existe iso da sociedade. Hai só individuos”. Por tanto xa non hai liberdades colectivas, só individuais. E dereitos. Son necesarios entón uns novos paradigmas ideolóxicos que conduzan á transformación socioeconómica neoliberal e que actúen na conciencia social sen necesidade do uso da violencia. A ese novo paradigma ideolóxico denomínaselle “posmodernidade”. A procura filosófica da verdade na realidade a través do uso da razón, queda relegada de novo como na Idade Media. Para a posmodernidade, a realidade é un constructo e a verdade non existe.

O posmodernismo nega a realidade material e a existencia dun ser humano estándar. Nega por tanto “a existencia real dos “corpos sexuados”, e abre a porta ao mundo imaxinario, onde o sexo das mulleres non existe e/ou é unha cuestión de "elección persoal” (Elva Tenorio). Aparece entón a idea de "xénero", entendido non como unha ferramenta de opresión, senón como unha elección persoal empoderante. É dicir, o xénero é iso que nos permite elixir depilarnos, cousificarnos, xestar para outros ou prostituírnos como parte do exercicio das nosas liberdades individuais e que non é necesario eliminar, senón, máis ben, tirarlle proveito. Ata tal punto defende o posmodernismo queer o valor do xénero que cre que a existencia da identidade de xénero baséase no sacro respecto aos dereitos individuais. Iso de que cada persoa sexa do xénero que performe (é dicir, que "represente" como de se unha obra teatral se tratase a vida) é en grao sumo libre e respectable. O de que o mundo estexa creado sobre a base das desigualdades é unha nimiedade que está descartada cando de respectar identidades se trata.

A todo isto hai que engadir que o posmodernismo queer é o gran aliado do colectivo LGTBI. Como non! Mulleres loitando polos dereitos e liberdades das persoas gais e trans. Mujeres loitando pola liberdade de amar a quen se desexe, pero tamén liberdade de ser o que se desexe. Porque, como di un transactivista galego moi coñecido, por que non han de ser os desexos dereitos? E non esquezamos nunca que se os dereitos individuais son vulnerados aí está o neoliberalismo para rescatalos. “As claves para introducir teorías que negan a realidade material” di Elva Tenorio, “consisten en apelar nos seus relatos á defensa dos dereitos humanos dos “ corpos non normativos” e á aparente transgresión e subversión que representa negar a realidade biolóxica, obviando e ocultando que é precisamente esa realidade material que negan, a causa e orixe da opresión das mulleres”. É dicir, apelar á culpabilidade mediante o relato emocional do sufrimento e a discriminación por ser diferente: quen lle vai a negar os dereitos humanos a quen sofre máis que nós?.

E nesta inopia estaba eu cando chegou o "Me Too". Corría o ano 2016 ou 2017 cando apareceron tuits difíciles de entender. Dicían algo así como que as persoas transexuais non apoiaban ás mulleres na súa loita contra os abusos sexuais no mundo do cinema.

En concreto, Rose MacGowan, actriz que denunciou ser violada polo produtor Harvey Weinstein, fora acusada de tránsfoba por contestar algo así como que "si, xa vos oímos" ao colectivo transexual cando a acusaban de ningunealos nas súas denuncias de agresións sexuais do produtor. Preguntei entón eu que como era que as persoas transexuais (naquela época chamábaselles así e non era trásfobo facelo) non apoiaban ás mulleres nesa denuncia cando o colectivo LGTBI fora sempre o aliado natural do feminismo. E respondéronme. Ben, en realidade fixeron iso tan pouco sororo que é mandarme a ler. E lin.

Descubrín entón que o modelo de sociedade no que estamos inmersos chámase Patriarcado, e que, salvo algunhas pequenas sociedades tribais, é o modelo social dominante no planeta desde hai máis de 10.000 anos. Que é un modelo de sociedade androcéntrico, é dicir, feito á medida do home e tomando ao mesmo tempo, ao "home como medida de todas as cousas" que diría Protágoras. Pero non ao "home" entendido como "ser humano" así en xenérico, non. Ao home entendido como macho da especie. Por tanto, a muller, é dicir, a femia da especie humana, é a alteridade subordinada nese modelo social que se sostén nunha ideoloxía que considera que a muller é menos ser humano que o home, o Machismo.

Descubrín tamén que ese modelo de sociedade, o Patriarcado, tiñan unha serie de mecanismos para garantir esa organización xerárquica entre os homes e as mulleres, que ían dende establecer unha serie de normas e comportamentos diferenciados para cada sexo, o "xénero", a unha estrutura cultural completa configurada ao redor dunha soa forma de entender as relacións sexuais, a chamada " heterosexualidad obrigatoria", concepto moi controvertido polo que supón de cuestionamiento do noso espazo íntimo, pero que, no caso das mulleres, condiciónanos a someternos á única forma de concibir o sexo baixo o prisma do desexo masculino.

E por último, e quizabes o máis importante, descubrín que todo ese modelo social require que a metade da sociedade dominante, os homes opriman á metade da sociedade dominada, as mulleres, só polo mero feito de ter unhas características orgánicas diferenciadas. Porque toda sociedade desigual necesita oprimidos para funcionar. E o Patriarcado só funciona se a muller non saia dos roles privados (o famoso dobre rol nai - puta) onde a colocou o home ou accede aos roles públicos na medida en que o propio Patriarcado llo permite, usando para iso o engano de que é ela a que elixe (o mito da libre elección).

En resumo, que tras todos eses descubrimentos entendín que o obxectivo do feminismo non era a igualdade entre homes e mulleres, senón a liberación da muller da opresión á que é sometida polo Patriarcado, e o fin deste para a creación dun novo modelo social equitativo e xusto onde home e muller fosen o centro indistinguiblemente. E que a igualdade entre homes e mulleres, é a consecuencia natural diso.

O feminismo liberal existe, pero é un feminismo "lixeiro" compracente e mesmo servil ao Patriarcado. O libfem queda na forma, pero nunca vai ao fondo.

As teorías queer existen, pero non son feminismo, só unha deformidade do feminismo liberal. En realidade son unha versión infantiloide do Patriarcado.

É exactamente igual de patriarcal crer que é feminista que Margaret Thatcher, aquela que dicía que as mulleres non eran adecuadas para o poder porque eran demasiado sensibles, fóra primeira ministra, que crer que unha persoa nada home e que desenvolveu toda a súa carreira como tal, ocupe un alto cargo político tras autodeterminarse muller.

O feminismo radical é o único que real. É difícil e molesto porque vai á raíz da opresión feminina e a súa finalidade é acabar coa sociedade patriarcal. Cando se coñece, é cruelmente sincero e esclarecedor.

Así que, cando cheguei ao RadFem, xa non puiden saír.