| 19 de novembro de 2021

O mito da beleza pode producir cancro

Cando as feministas afirmamos que a imposición dos canons de beleza, xunto co beneplácito nado do rédito económico que a industria obtén, mina a autoestima das mulleres e a súa saúde física e mental, non o facemos en balde.

Lonxe de estar superada, a presión que existe sobre os corpos das mulleres está máis presente que nunca na sociedade actual, con bombardeos constantes tanto en ámbitos culturais e publicitarios, cuxo público adoita ser en maior porcentaxe adulta, como en redes sociais, relacionadas directamente con consumidores novos, expoñendo e promovendo un cánon estético concreto as mulleres debemos encaixar se queremos sentirnos guapas, desexadas, aceptadas e admiradas pola sociedade.

Esta procura por querer reproducir uns canons de beleza irreais, mutables segundo a época da historia, e acordes ao desexo masculino, leva a millóns de mulleres no mundo para atentar contra os seus corpos co obxectivo de facelos máis desexables para o ollo masculino, atopándose o imperativo actual na delgadez con músculos definidos, beizos e peitos grandes, cinturas finas, cadeiras voluptuosas e glúteos prominentes, melenas abundantes, pestanas longas, ausencia de lanuxe corporal, dentadura perfecta e brillante, pel sen poros nin imperfeccións, inexistencia de engurras, cellas poboadas… unha ladaíña de esixencias que provoca en definitiva que as mulleres modifiquen, sufran e vivan acomplexadas por querer alcanzar unha estética practicamente inalcanzable.

Estas modificacións poden realizarse nunha ampla gama de procedementos estéticos desde os non invasivos, como a aplicación máis que normalizada de extensións ou pestanas postizas, ata o apoxeo da invasión: a cirurxía estética. Con todo, cando falamos de alcanzar o ideal de beleza, son escasas as ocasións nas que se menciona o verdadeiro prezo a pagar, é dicir, as consecuencias que se darán sobre a saúde das mulleres.

Mencionar os exemplos desas consecuencias é atacar directamente a unha industria multimillonaria, por iso é polo que a súa presenza nos debates quede soterrada, con todo, vólvese de vital importancia incidir nelas e sinalalas. Os efectos secundarios, as complicacións e as enfermidades que aparecen despois das cirurxías estéticas existen e danse con maior frecuencia do que se pretende facer crer. Os rexeitamentos, as infeccións, hemorraxias, cambios na sensibilidade da pel, aparición de queloides, reaccións alérxicas ou asimetrías son algunhas das múltiples complicacións que se poden dar. Pero existen máis.

Por exemplo, a mamoplastia de aumento, coñecida comunmente como aumento de peito, foi, é e, seguramente, seguirá sendo, a operación de cirurxía estética máis demandada en todo o mundo, realizándose no noso país unhas 65.000 intervencións anuais. Segundo un estudo publicado pola Universidade de Texas, o risco de poñerse implantes de silicona multiplica por 8 o risco de sufrir síndrome de Sjogren (unha enfermidade autoinmune), por 7 as probabilidades de padecer escleroderma. No caso da artrite, o risco multiplícase por seis. A morte fetal é 4,5 veces máis probable. A posibilidade de sufrir cancro maligno de pel (melanoma) multiplícase por 4.

Outro exemplo destas enfermidades é o Linfoma de Células Grandes Asociado a Implantes Mamarios, de recente descubrimento. Postúlase que o seu etiología é o resultado dunha reacción a un corpo estraño como a prótese e a inflamación crónica persistente que aparece. O primeiro caso desta patoloxía no noso país foi diagnosticado e tratado en Murcia. Ata o ano 2020, a Axencia Española de Medicamentos e Produtos Sanitarios, recibiu a notificación de 78 sospeitas de casos de LACG asociado a implantes mamarios. Desas 78 sospeitas, confirmáronse 63 casos de devandito linfoma.

Estímase que o risco de padecer esta patoloxía está entre o 1:2832 para mulleres con implantes de poliuretano en Australia e Nova Zelandia, o 1:30000 para mulleres con calquera tipo de implantes texturizados nos EE. UU., e o 1:24000 no Reino Unido, cifras obtidas a partir dos datos de todos os implantes mamarios vendidos.

Chama a atención a falta de consenso sobre a verdadeira taxa de incidencia do linfoma asociado a implantes mamarios, xa que varía en todo o mundo. Isto pode ser debido a un alto número de casos non detectados ou á infraestimada colocación de prótese mamarias totais en todo o mundo, polo que a incidencia real desta patoloxía posiblemente está subestimada.

Coa aceptación e o coñecemento deste tipo de linfoma como unha verdadeira entidade independente doutros linfomas similares, e dado o elevado número de implantes mamarios colocados no mundo, é probable que se vexa un aumento importante no futuro tanto na detección de novos casos como na presentación de novos informes sobre esta enfermidade.

Con todo, a súa afectación non se limita unicamente aos implantes mamarios. O informe publicado na revista Aesthetic Surgery Journal suxire que debería falarse deste tipo de cancro como “relacionado cos implantes” en xeral, e non en exclusiva cos mamarios como viña realizando ata o momento, xa que tamén se deron casos en pacientes que se someteron a aumento de glúteos con implantes. Nun deses casos ocorrido en EEUU, unha paciente de 49 anos recibiu implantes texturizados de glúteos, presentando inicialmente unha ulceración na pel ao redor de devanditos implantes que asociou líquido nunha análise posterior. Tras unha biopsia, comprobouse que non só presentaba Linfoma Asociado a Implantes, senón que este estendeuse a diversas localizacións, falecendo a paciente poucos meses despois.

Podemos afirmar finalmente que, o mito da beleza, ademais de atentar contra a autoestima das mulleres, é un nicho de mercado que xera elevadas ganancias a infinidade de empresas á conta de minar o amor propio, promover a cultura da vergoña corporal e mercadear co ideal da estética feminina. A imposición dos canons de beleza é unha forma de violencia dirixida ás mulleres que non só secuestra a dignidade e busca supeditala á aprobación allea, senón que conleva risco de morte. É noso deber como feministas sinalar e posicionarnos en contra de calquera imposición que busque non só invalidar a nosa corporeidade senón atentar contra a nosa aceptación e amor propio.